Hoạt động của GV

Hoạt động của HS

1. Mở đầu:

- GV trình chiếu cho HS quan sát hình SHS tr.6 và yêu cầu HS trả lời câu hỏi:

+ Hai bạn trong hình đang trao đổi về nội dung gì?

+ Hãy kể tên một số phương tiện học tập môn Lịch sử và Địa lí mà em biết.

- GV mời 1 – 2 HS xung phong trả lời. Các HS khác lắng nghe, nhận xét, nêu ý kiến bổ sung (nếu có).

- GV nhận xét, đánh giá và giới thiệu cho HS:

(+ Hai bạn trong hình đang trao đổi về các phương tiện để học tập môn Lịch sử và Địa lí hiệu quả.

+ Một số phương tiện học tập môn Lịch sử và Địa lí là: bản đồ, lược đồ; bảng số liệu, trục thời gian; hiện vật, tranh ảnh,...)

- HS quan sát

- HS nêu

- HS nêu

- HS nhận xét

- HS lắng nghe

- GV giới thiệu- ghi bài

- HS ghi tên bài

2. Hình thành kiến thức:

Hoạt động 1: Tìm hiểu về bản đồ, lược đồ

- GV sử dụng phương pháp đàm thoại, diễn giải cho HS biết các khái niệm bản đồ và lược đồ.

- GV kết luận: Bản đồ, lược đồ là phương tiện học tập quan trọng và không thể thiếu trong học tập môn Lịch sử và Địa lí.

- GV chia HS thành 4 nhóm (2 nhóm thảo luận chung một nhiệm vụ.

+ Nhóm 1 + 2: Quan sát hình 1, hãy:

● Đọc tên bản đồ và cho biết bảng chú giải thể hiện những đối tượng nào.

● Chỉ một nơi có độ cao trên 1 500m trên bản đồ.

+ Nhóm 3 + 4: Quan sát hình 2, hãy:

● Đọc tên lược đồ và cho biết bảng chú giải thể hiện những đối tượng nào.

● Chỉ hướng tiến quân của quận Hai Bà Trưng trên lược đồ.

- GV mời đại diện 4 nhóm trình bày kết quả thảo luận. Các nhóm khác lắng nghe, nhận xét, nêu ý kiến bổ sung (nếu có).

- GV nhận xét, đánh giá và kết luận:

+ Hình 1: Bản đồ địa hình phần đất liền Việt Nam.

● Bảng chú giải thể hiện: phân tầng độ cao địa hình; sông, hồ, đảo, quần đảo và tên địa danh hành chính

● Nơi có độ cao trên 1500 m: dãy núi Hoàng Liên Sơn.

+ Hình 2: Lược đồ khởi nghĩa Hai Bà Trưng năm 40.

● Bảng chú giải thể hiện: địa điểm đóng quân của Hai Bà Trưng và bản doanh của quân Hán; hướng tiến quân của Hai Bà Trưng và các địa danh hành chính

● Hướng tiến quân của Hai Bà Trưng:

✔ Từ Hát Môn tiến về Mê Linh theo hướng: Đông Bắc.

✔ Từ Mê Linh tiến về Cổ Loa theo hướng: Đông Nam.

✔ Từ Cổ Loa tiến về Luy Lâu theo hướng: Đông Nam

- GV mở rộng kiến thức và yêu cầu HS trả lời câu hỏi: Nêu các bước sử dụng bản đồ, lược đồ?

- GV mời đại diện 1 – 2 HS trả lời. Các HS khác nhận xét, bổ sung ý kiến (nếu có).

- GV nhận xét, đánh giá và kết luận:

Các bước để sử dụng bản đồ, lược đồ:

+ Bước 1: Đọc tên bản đồ, lược đồ để biết phương tiện thể hiện nội dung gì.

+ Bước 2: Xem chú giải để biết kí hiệu của các đối tượng lịch sử hoặc địa lí.

+ Bước 3: Tìm đối tượng lịch sử hoặc địa lí dựa vào kí hiệu.

- HS thực hiện

- Đại diện các nhóm trình bày

- HS lắng nghe

- HS trả lời

- HS lắng nghe

3. Vận dụng, trải nghiệm:

- GV yêu cầu HS nêu bản đồ là gì? Lược đồ là gì?

- HS thực hiện

- Nhận xét giờ học

HOẠT ĐỘNG CỦA GV

HOẠT ĐỘNG CỦA HS

A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

a. Mục tiêu: Tạo tâm thế tích cực, hứng thú học tập cho HS và kết nối với bài học mới.

b. Cách tiến hành

- GV trình chiếu cho HS quan sát hình SHS tr.6 và yêu cầu HS trả lời câu hỏi:

+ Hai bạn trong hình đang trao đổi về nội dung gì?

+ Kể tên một số phương tiện học tập môn Lịch sử và Địa lí mà em biết.

- GV mời 1 – 2 HS xung phong trả lời. Các HS khác lắng nghe, nhận xét, nêu ý kiến bổ sung (nếu có).

- GV nhận xét, đánh giá và giới thiệu cho HS:

+ Hai bạn trong hình đang trao đổi về các phương tiện để học tập môn Lịch sử và Địa lí hiệu quả.

+ Một số phương tiện học tập môn Lịch sử và Địa lí là: bản đồ, lược đồ; bảng số liệu, trục thời gian; hiện vật, tranh ảnh,...

- GV dẫn dắt HS vào bài học: Bài 1 – Làm quen với phương tiện học tập môn Lịch sử và Địa lí.

B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1: Tìm hiểu về bản đồ, lược đồ

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS biết cách đọc bản đồ, lược đồ.

b. Cách tiến hành

- GV sử dụng phương pháp đàm thoại, diễn giải cho HS biết các khái niệm bản đồ và lược đồ.

+ Bản đồ: là hình vẽ thu nhỏ một khu vực hay toàn bộ bề mặt Trái Đất theo một tỉ lệ nhất định.

+ Lược đồ: là hình vẽ thu nhỏ một khu vực theo một tỉ lệ nhất định, có nội dung giản lược hơn bản đồ.

- GV kết luận: Bản đồ, lược đồ là phương tiện học tập quan trọng và không thể thiếu trong học tập môn Lịch sử và Địa lí.

- GV chia HS thành 4 nhóm (2 nhóm thảo luận chung một nhiệm vụ).

+ Nhóm 1 + 2: Quan sát hình 1, hãy:

· Đọc tên bản đồ và cho biết bảng chú giải thể hiện những đối tượng nào.

· Chỉ một nơi có độ cao trên 1 500m trên bản đồ.

+ Nhóm 3 + 4: Quan sát hình 2, hãy:

· Đọc tên lược đồ và cho biết bảng chú giải thể hiện những đối tượng nào.

· Chỉ hướng tiến quân của quận Hai Bà Trưng trên lược đồ.

- GV mời đại diện 4 nhóm trình bày kết quả thảo luận. Các nhóm khác lắng nghe, nhận xét, nêu ý kiến bổ sung (nếu có).

- GV nhận xét, đánh giá và kết luận:

+ Hình 1:Bản đồ địa hình phần đất liền Việt Nam.

· Bảng chú giải thể hiện: phân tầng độ cao địa hình; sông, hồ, đảo, quần đảo và tên địa danh hành chính

· Nơi có độ cao trên 1500m: dãy núi Hoàng Liên Sơn.

+ Hình 2: Lược đồ khởi nghĩa Hai Bà Trưng năm 40.

· Bảng chú giải thể hiện: địa điểm đóng quân của Hai Bà Trưng và bản doanh của quân Hán; hướng tiến quân của Hai Bà Trưng và các địa danh hành chính

· Hướng tiến quân của Hai Bà Trưng:

ü Từ Hát Môn tiến về Mê Linh theo hướng: Đông Bắc.

ü Từ Mê Linh tiến về Cổ Loa theo hướng: Đông Nam.

ü Từ Cổ Loa tiến về Luy Lâu theo hướng: Đông Nam

- GV mở rộng kiến thức và yêu cầu HS trả lời câu hỏi: Nêu các bước sử dụng bản đồ, lược đồ?

- GV mời đại diện 1 – 2 HS trả lời. Các HS khác nhận xét, bổ sung ý kiến (nếu có).

- GV nhận xét, đánh giá và kết luận:

Các bước để sử dụng bản đồ, lược đồ:

+ Bước 1: Đọc tên bản đồ, lược đồ để biết phương tiện thể hiện nội dung gì.

+ Bước 2: Xem chú giải để biết kí hiệu của các đối tượng lịch sử hoặc địa lí.

+ Bước 3: Tìm đối tượng lịch sử hoặc địa lí dựa vào kí hiệu.

Hoạt động 2: Tìm hiểu về bảng số liệu, biểu đồ, trục thời gian

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS:

- Đọc tên bảng số liệu, biểu đồ, trục thời gian để biết phương tiện thể hiện nội dung gì.

- Đọc nội dung các cột, hàng của bảng số liệu; chú giải của biểu đồ hoặc các sự kiện trên trục thời gian để biết sự sắp xếp thông tin của các đối tượng.

- Tìm được các số liệu trong bảng hoặc mô tả nội dung cụ thể của biểu đồ, trục thời gian.

b. Cách tiến hành

Nhiệm vụ 1: Bảng số liệu

- GV giới thiệu kiến thức: Bảng số liệu là:

+Phương tiện học tập thường gặp trong môn Lịch sử và Địa lí.

+ Tập hợp các số liệu về các đối tượng được sắp xếp một cách khoa học.

- GV hướng dẫn HS đọc thông tin SGK và diễn giải cho HS các bước sử dụng bảng số liệu.

- GV yêu cầu HS nhắc lại kiến thức, trả lời câu hỏi: Nêu các bước sử dụng bảng số liệu?

- GV mời đại diện 1 – 2 HS trả lời. Các HS khác nhận xét, bổ sung ý kiến (nếu có).

- GV nhận xét, đánh giá và kết luận:

+ Bước 1: Đọc tên bảng số liệu.

+ Bước 2: Đọc nội dung các cột, hàng của bảng số liệu để biết sự sắp xếp thông tin của các đối tượng.

+ Bước 3: Tìm các số liệu trong bảng theo yêu cầu.

- GV yêu cầu HS làm việc cá nhân, hướng dẫn HS quan sát Bảng, kết hợp đọc thông tin mục 2 SHS tr.9 và trả lời câu hỏi: Đọc bảng diện tích và số dân của một số tỉnh, thành phố nước ta năm 2020.

BẢNG DIỆN TÍCH VÀ SỐ DÂN CỦA MỘT SỐ TỈNH, THÀNH PHỐ NƯỚC TA NĂM 2020

(Nguồn: Tổng hợp từ Niên giám thống kê Việt Nam 2021)

- HS quan sát hình ảnh, lắng nghe GV nêu câu hỏi.

- HS trả lời.

- HS lắng nghe, tiếp thu.

- HS lắng nghe, chuẩn bị vào bài học mới.

- HS lắng nghe, tiếp thu.

- HS chia thành các nhóm và thảo luận theo nhiệm vụ được phân công.